İçimde nereye ait olduğunu bilmediğim bir özlem var. Bir adres versem bulamayacağım, tarihini söylesem takvimde karşılığını bulamayacak bir şey. Bazen ansızca beliriyor. Sanki benden önce yaşamış bir tarafım, uzak bir yerden hâlâ eve dönmemi bekliyor.
Ne olduğunu uzun zaman anlayamadım. Özlem demek eksik kalıyordu. Çünkü özlem, hiç değilse yönünü bilir. Benimkinin bir yönü yoktu. Bir insan değildi, bir şehir değildi, belirli bir zaman hiç değildi. Daha çok, hayatımın bir yerinde tamamlanmadan kalmış bir şeyin yokluğuna benziyordu.
Belki bazı kayıplar böyle oluyor. Bir şeyin eksildiğini, o eksildiği anda değil, hayatın geri kalanının ona göre şekil değiştirmeye başladığında anlıyoruz. Önceden önem verdiğimiz şeylerin ağırlığı azalıyor; bazı sevinçler kısa sürüyor, bazı soruların cevabı eskisi kadar merak edilmiyor. Nedenini bulamadığımız bir değişiklik, insanın kendi içinde sessizce yerleşiyor.
Sonra fark ediyoruz: Özlediğimiz şey, yaşanmış bir zaman bile değil. O zamanın içindeki kendimiz. Dünyaya henüz bu kadar dikkatli bakmayan, her şeyi anlamlandırmaya çalışmayan, bir şeyin değerini onu kaybetme ihtimali üzerinden ölçmeyen hâlimiz.
Büyüdükçe kazandığımız şeylerle birlikte, fark etmeden bazı bakışlarımızı da kaybediyoruz. İnsan kendini korumayı öğrenirken, kendisine eskisi kadar açık olamayabiliyor. Ama geriye dönmek de çözüm değil. Çünkü geçmiş, hatırladığımız yerde durmuyor. Ona her baktığımızda bugünkü aklımızdan geçiyor, bu yüzden hatıralar biraz da sonradan yazılıyor. Orada gerçekten ne olduğunu değil, bugün neye ihtiyaç duyduğumuzu taşıyoruz onlara.
Belki bu yüzden hiç yaşanmamış şeylere bile özlem duyabiliyoruz. Gerçekleşmemiş bir ihtimalin, yaşanmış bir anı kadar ağır gelebilmesi bundan. İnsan bazen bir hayatı değil, yaşayabileceği hayatların içinden geride bıraktığı o sessiz ihtimali düşünüyor.
Galcede bütün bu dağınık duyguların çevresinde dolaşan bir kelime var: hiraeth.
Tam karşılığı yok. Bir yere veya zamana duyulan özlemi, kaybolmuş aidiyeti, artık aynı biçimde var olamayacak bir şeye duyulan hasreti taşıyor. Fakat kelimenin bana en yakın gelen tarafı, içinde bir dönüş arzusundan çok dönüşün imkânsızlığını barındırması.
Çünkü bazı şeyler geri gelmiyor. Gelse bile onları karşılayacak kişi aynı kişi olmuyor. Bunu bilmek, özlemi ortadan kaldırmıyor. Yalnızca ona başka bir biçim veriyor. Artık geri dönmek için değil, geride kalan şeyi inkâr etmemek için hatırlıyoruz. Belki hiraeth tam da bu yüzden bir hüzünden fazlası. İnsanın kendi geçmişiyle arasındaki mesafeyi fark etmesi. Bir zamanlar bize ait olan bir hâlin artık bize ait olmadığını bilmek ve yine de onu içimizden bütünüyle çıkarmamak.
Bazı duyguların bir yere varması gerekmiyor. Bazıları yalnızca taşınıyor. Benim içimdeki de öyle. Nereye ait olduğunu hâlâ bilmiyorum.
Yalnızca bazen, hiçbir şey olmamışken, içimde bir yerin bana çok uzak geldiğini hissediyorum..